Een nog beter
beheer van
landschappen, bodem
en water

Asset 7 Landschap, bodem, water en biodiversiteit

Agrarische bedrijven maken onderdeel uit van de verschillende landschappen in Regio Foodvalley. Boeren zijn beheerders van landschap, bodem, water en biodiversiteit. In ons gebied zijn nog volop kansen om dit nog beter te gaan doen. Lees hieronder meer over de projecten van Landbouwnetwerk Regio Foodvalley aangaande de leefomgeving.

Ben je agrarisch ondernemer in de provincie Utrecht? Wil je werken aan een gezondere bodem, meer wateropslag of meer doen voor biodiversiteit? Dan kan het lonen om je aan te melden voor het project ‘Duurzame Bedrijfsplannen Utrecht’. Momenteel hebben we al 25 Utrechtse deelnemers geholpen door middel van een bedrijfsplan.

Concrete voorstellen om bedrijfsvoering te verduurzamen
Het project ‘Duurzame Bedrijfsplannen Utrecht’ is ontwikkeld voor agrariërs die praktisch advies willen hoe zij concreet actie kunnen nemen om de bodem te verbeteren, biodiversiteit te versterken, beplantingsplannen te maken voor landschapselementen en water en CO2 op te slaan in de bodem. Daarnaast worden in de bedrijfsplannen de globale kosten en baten van de maatregelen uiteengezet en suggesties gegeven hoe de maatregel gefinancierd kan worden.

In 2020 en 2021 zijn tot nu toe 25 agrariërs geholpen met concrete adviezen. Zo heeft een melkveehouder uit Werkhoven inzicht verkregen om kunstmest af te bouwen en toch productief te blijven of heeft een vleesveehoudster uit Montfoort inzicht gekregen om een nieuwe bedrijfstak te ontwikkelen waarin notenteelt, zachtfruit en kippen onderdeel van zijn. De inhoud van het duurzame bedrijfsplan wordt afgestemd op de hulpvraag van de deelnemer. Zo kan het voor een gangbare agrariër interessant zijn om door middel van de geadviseerde maatregelen kosten te reduceren, terwijl een andere agrariër juist wil onderzoeken of een voedselbos een onderdeel kan zijn van het bedrijf.

Aanmelden
Ben je na het lezen van dit bericht nieuwsgierig geworden? Meld je dan aan door een mail te sturen naar duurzaambedrijfsplanutrecht@gmail.com of laat je gegevens achter via deze link. Deelname is kosteloos en er wordt een vrijblijvend advies opgesteld waarbij 1 gratis extern advies ingewonnen kan worden. Er zijn nog circa 15 plekken beschikbaar. Interesse? Meld je dan aan voor 1 November 2021.

Over Duurzame Bedrijfsplannen Utrecht
Binnen het project werken we samen met de Agrarische Collectieven, Landschap Erfgoed Utrecht, Natuur en Milieufederatie Utrecht en een breed palet aan externe deskundigen zoals bodemkundigen, (agro)-ecologen of adviseurs van agrarische adviesbedrijven. Hierdoor kan kennis vanuit de onverwachte hoek uitkomst brengen op het boerenerf.

Bron: LTO Noord

Rustgewassen zorgen voor het ophogen van het organische stof gehalte. Hoe hoger het organische stof gehalte, hoe meer water de bodem vasthoudt.

De intensieve en diepe beworteling van rustgewassen heeft een positief effect op de bodemstructuur en het gewas zorgt voor een goede bodembedekking. In dit artikel, dat gebaseerd is op de Bodemcolleges uit het project Vruchtbare Kringloop Zuid-Holland, behandelen we de effecten van rustgewassen op de waterhuishouding, waarin we dieper ingaan op vlinderbloemigen, groenbemesters, granen en grassen. We spraken met Tamar de Jager, projectleider bij LTO Noord.

Rustgewassen vergroten waterbufferend vermogen
De intensieve en/of diepe beworteling van rustgewassen heeft een positief effect op de bodemstructuur en het gewas zorgt voor goede bodembedekking, waardoor de bodem minder snel uitdroogt. De wortels houden water vast, zorgen voor betere infiltratie en worden na het afsterven omgezet in organische stof. Hoe hoger het organische stof gehalte, hoe meer water de bodem vasthoudt. Het water spoelt minder snel weg. Daarnaast kunnen rustgewassen vroeger van het land af, waardoor je ook een groenbemester kunt inzaaien en hierdoor extra bijdraagt aan het waterbufferend vermogen van de bodem.

Rustgewassen: granen, grassen, vlinderbloemigen en groenbemesters
Dit zijn voorbeelden van rustgewassen:

  • Granen en grassen;
  • Vlinderbloemiggen;
  • Groenbemesters.

 

Granen en grassen
Granen en grassen wortelen intensief en diep, dankzij de relatief vroege oogst bieden ze ruimte voor een groenbemester. Ook de teelt van gras geeft rust in het bouwplan. Enkele voorbeelden: (Japanse) haver, winterrogge, Engels- en Italiaans raaigras of rietzwenkgras, deze zijn gunstig voor herstel van de bodemkwaliteit.

Vlinderbloemigen
Stikstofbindende gewassen, waaronder vlinderbloemigen, kunnen heel nuttig zijn in het bouwplan. Ze kunnen dienen als rustgewas en ondanks dat ze geen bemesting nodig hebben toch nog een behoorlijke eiwitopbrengst genereren. Vlinderbloemigen produceren wortelknolletjes, waarin stikstofbindende bacteriën voor de stikstofvoorziening zorgen. Vlinderbloemigen zijn daarmee zelfvoorzienend, ze halen stikstof uit de lucht in ruil voor suikers die de plant produceert. De bodemkwaliteit komt te goede, doordat vlinderbloemigen ook zorgen voor nalevering van stikstof in de bodem na de teelt.

Een aantal voorbeelden van vlinderbloemige gewassen die interessant kunnen zijn voor de landbouw zijn: erwt, veldboon, lupine, klaver, luzerne en voederwikke. In de zoektocht naar plantaardige eiwitten als vervanger voor dierlijke eiwitten lijkt de veldboon een interessant gewas. Uiteraard moet je goed kijken naar het doel van de teelt, wil je het gebruiken voor veevoer, als groenbemester of voor humane voeding. Voor lastige teelten kan mengteelt een oplossing zijn.

Groenbemesters
Het toepassen van groenbemesters heeft een aantal voordelen: de structuurverbetering, de opbouw van organische stof en het stimuleren van bodemleven. De toevoer van organisch materiaal in de bodem zorgt er ten eerste voor dat de bodem minder slemp- en stuifgevoelig wordt. De bodem is kruimeliger en beter te bewerken. Daarnaast wordt door de toevoer van organische stof de bodemstructuur luchtiger, wat zorgt voor een betere doorworteling van volggewassen. Verder zorgen de wortels van een groenbemester voor een betere afwatering door de wortelkanalen die overblijven na afsterven.

Het cursusmateriaal van de bodemcolleges is geschreven door Floor van Malland (Louis Bolk Instituut), Marianne Hoogmoed (Louis Bolk Instituut) en Tamar de Jager (LTO Noord).

Bron: LTO Noord

Najaar 2021

Denkt u ook wel eens aan om over te stappen naar een biologische bedrijfsvoering? Voor de melkveehouders bieden Provincie Gelderland en Bionext dit najaar een omschakelcursus aan. Waardevol als u wilt weten wat erbij komt kijken, maar ook ter inspiratie om uw bedrijf te verduurzamen, zonder gelijk helemaal over te schakelen. Als u wilt weten wat de mogelijkheden zijn binnen uw bedrijf, kunt u vrijblijvend een adviesgesprek aanvragen met expert Kees Water van Ekopart. U kunt hem e-mailen via info@ekopart.nl of bellen op 06 26 51 87 01.

Inmiddels hebben 23 melkveehouders een keukentafelgesprek gevoerd met Kees, waarin zij hun bedrijfsvoering bespraken en hoe kansrijk omschakeling naar biologisch is. Hij neemt met de melkveehouder een vragenlijst door. Hoe lager de score, hoe makkelijker het is voor je bedrijf om op korte termijn om te schakelen. Heb je bijvoorbeeld een gemiddelde melkproductie per hectare en gebruik je weinig kunstmest? Dan is omschakelen naar biologisch waarbij je bedrijf extensiever wordt en je kunstmestgebruik nul wordt misschien maar een kleine stap.

Bron: Provincie Gelderland

Tot 15 oktober

Bent u agrarisch ondernemer? En wilt u meer weten over duurzamer werken met uw bedrijf? Dan kunt u een cursus volgen. Hiervoor kunt een voucher aanvragen. Dit kan met de Subsidiemodule agrarische bedrijfsadvisering en educatie (SABE).

Aanvragen kan van 31 mei tot en met 15 oktober 2021, 17:00 uur.

Meer informatie en aanmelden

Bron: RVO

Vanaf 13 juli

Voor boeren en tuinders die willen omschakelen naar een stikstofarmere, meer extensieve en meer duurzame bedrijfsvoering is het vanaf nu mogelijk financiering aan te vragen bij het Pilot-Investeringsfonds. Minister Carola Schouten van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) maakte vandaag bekend te starten met een pilot van het Investeringsfonds van 9 miljoen euro, uitgevoerd door het Nationaal Groenfonds. Het Investeringsfonds is de kern van het Omschakelprogramma Duurzame Landbouw.

Meer informatie via LNV 

Op de Groen Kennisnet wiki-pagina is lesmateriaal te vinden over de melkveehouderij. De e-learning over de gezondheid van de koe is verbeterd en het segment over melkwinning is geheel vernieuwd.

Groen Kennisnet ontsluit in samenwerking met de agrarische onderwijsinstellingen en uitgeverij Roodbont online cursusmateriaal voor de veehouderij. Het cursusmaterial veehouderij is nu up-to-date gebracht en verder uitgebreid. Zo is de e-learning Gezondheid nu af. Ook is het hoofdstuk melkwinning geheel vernieuwd waardoor het beter aansluit bij de huidige inzichten. Aan het e-learning hoofdstuk huisvesting wordt achter de schermen nog hard gewerkt. In totaal zijn er nu 37 modules beschikbaar voor melkvee in de wiki Cursusmateriaal Melkveehouderij.

E-learing melkveehouderij
Met name het hoofdstuk gezondheid heeft meer te bieden dan voorheen. Er zijn 6 modules ontwikkeld;

  1. De gezonde koe: van gezondheid, via weerstand naar risico’s.
  2. Monitoring: dagelijks; periodiek en met sensoren.
  3. Preventie; weerstand verhogen en de infectiedruk laag houden.
  4. Behandelingen; van bedrijfsgezondheidsplan naar geneesmiddelen.
  5. Specifieke aandoeningen; uitgediept.
  6. Voortplanting; vruchtbaarheid en de problemen daarmee.


In totaal zijn er nu 37 modules beschikbaar voor melkvee in de wiki Cursusmateriaal Melkveehouderij

Bron: Groen Kennisnet

In het Actieplan Natuurinclusieve landbouw Gelderland zijn verschillende programma’s uitgewerkt voor herstel van de variëteit aan soorten, ecosystemen en landschappen met als resultaat een rijkere natuur en bredere basis voor ons welzijn en onze welvaart. Het opstellen van 1500 natuurinclusieve bedrijfsplannen voor agrarische ondernemer maakt hier onderdeel vanuit. Deze plannen helpen agrarische ondernemers met het zetten van concrete stappen in hun eigen bedrijfsvoering op het gebied van natuurinclusief boeren.

Plan van aanpak
Ondernemers kunnen een start maken door middel van een instaptoets. Dit is een compacte scan aan de hand van een gestandaardiseerde checklist. Deze is bedoeld om kansen te verkennen en een keuze te maken uit mogelijke vervolgstappen. Tijdens een bezoek wordt de bedrijfssituatie doorgenomen waarbij op basis van wensen en ideeën van de boer en van kansen voor natuur, milieu en biodiversiteit, een balans wordt opgemaakt.

Meer informatie
Ondernemers kunnen zich aanmelden bij het Collectief Veluwe. Plannen voor natuur en biodiversiteit worden gemaakt door de collectieven zelf of door Landschapsbeheer Gelderland.
Voor de bodem, water en kringloop worden gespecialiseerde externe deskundigen ingeschakeld.

Download de folder

https://www.natuurinclusievelandbouwgelderland.nl/projecten/bedrijfsplannen-natuurinclusieve-landbouw/

 

U wilt uw bedrijf klaar maken voor de toekomst. Duurzamer werken en een stabiel rendement. Meer halen uit uw bedrijf, zoals beter ruwvoer van eigen land en gezonde koeien. Goede technische resultaten met lage(re) kosten.

Wilt u hiermee diepgaander mee aan de slag? Geef u dan nu op voor de meerjarige praktijktraining Bodem & Koe. We nemen de tijd om een bedrijfsplan te maken en in praktijk te brengen. In deze training staat de bodem centraal. Want de kwaliteit van uw bodem bepaalt de kwaliteit en gezondheid van uw ruwvoer en daarmee van uw koeien. Gezonde koeien produceren langer en meer melk. Door te werken aan de gezondheid van de bodem én de gezondheid van uw koeien bereikt u betere resultaten op uw bedrijf.

De meerjarige praktijktraining Bodem & Koe bestaat uit 15 groepsbijeenkomsten en 12 individuele adviesuren op uw bedrijf.

Aanmelden kan tot 15 juli 2021.

Kijk op  https://www.bodem-en-koe.nl/

Provincie Gelderland wil boeren en landgoedeigenaren stimuleren om meer bomen en struiken op landbouwgrond te planten. Daarvoor is in opdracht van de provincie het Agroforestry Netwerk Gelderland van start gegaan. Het netwerk brengt boeren samen die aan de slag willen met het terugbrengen van bomen en struiken op landbouwgrond (agroforestry) en ondersteunt deze boeren met uitwisselingen, trainingen, workshops en excursies.

Bij agroforestry combineert een ondernemer bomen en struiken met akkerbouw of veeteelt op 1 perceel. Boeren krijgen via het netwerk ook begeleiding bij het maken van een beplantingsplan en verdienmodel voor hun bedrijf. Deelnemers delen hun kennis en ervaring om anderen te helpen die hiermee willen werken.

Meer weten? Neem contact op met Piet Rombouts – piet@romboutsagroeco.nl

Melkveehouders in Utrecht en Gelderland kunnen vanaf 24 maart kruidenrijk graslandzaad bestellen met 50 procent korting. De provincies doneren ieder 101 hectare aan de campagne 1001ha.nl van LTO Nederland, Pure Graze en Urgenda.

Het kruidenrijk grasland bestaat uit een saladebuffet met bijna twintig verschillende soorten grassen, klavers en kruiden. Het biedt een betere habitat aan insecten en daardoor ook aan vogels. Doordat de klavers stikstof binden, is stikstofkunstmest op deze hectares overbodig. Naar schatting wordt hiermee per hectare 500 kilo kunstmest bespaard, in totaal goed voor 1.000 kilo koolstofdioxide-uitstoot.

Kruidenrijk grasland is volgens de initiatiefnemers ook goed voor de koeien. Daardoor zien zij het als een gezonde oplossing voor de stikstofproblematiek, het klimaat, de biodiversiteit en de bodem.

Voor de boer betekent het wel een heel andere werkwijze. Daarom is voor deze campagne een speciaal hoogproductief startersmengsel samengesteld. Ook is er extra aandacht voor begeleiding via gratis webinars.

Meer informatie

Wilt u bijdragen aan een gevarieerder, aantrekkelijker landschap waar meer te beleven valt of aan het vergroten van de biodiversiteit? Dan kunt u subsidie aanvragen.

Voor wie
Gemeenten, bos- of landgoedeigenaren, of agrarische collectieven kunnen subsidie aanvragen.

U kunt subsidie aanvragen voor
Het opstellen van een biodiversiteitsplan;
het uitvoeren van fysieke maatregelen die de biodiversiteit verhogen, of het aanleggen of herstellen van groenblauwe landschapselementen;
burgerparticipatie en het vergroten van de maatschappelijke betrokkenheid bij het landschap;
het uitvoeren van herstel- of inrichtingsmaatregelen op een agrarisch leefgebied;
functieverandering, of
periodiek onderhoud aan groenblauwe landschapselementen.

Voor deze subsidie is een totaalbedrag van € 1.550.000 beschikbaar.

Meer informatie via Provincie Gelderland

Het ministerie van LNV stelt vanaf 1 maart tot 11 april subsidie beschikbaar voor GLB pilots veenweiden (5,3 miljoen euro) en kringlooplandbouw (4 miljoen euro). De pilots voor kringlooplandbouw richten zich onder meer op duurzamer beheer van landbouwbodems en koolstofvastlegging. Naast collectieven kunnen ook een of meer landbouwers in een samenwerkingsverband een aanvraag indienen.

De zogenoemde ‘Pilots toekomstbestendige landbouw nieuw GLB’ hebben als doel om te testen hoe straks doelgerichte betalingen kunnen worden ingezet die bijdragen aan het verduurzamen van de landbouw. Naast de oorspronkelijke Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB)-pilots voor collectieven wordt de subsidiemodule dus uitgebreid met pilots op het gebied van veenweiden en kringlooplandbouw.

Meer informatie over subsidie Kringlooplandbouw

Meer informatie over subsidie Veenweiden

In de afgelopen twee zomers was er door de droogte een minimale beschikbaarheid van water. Dit is onder andere het gevolg van verandering in het klimaat, waardoor extreme weersomstandigheden voorkomen: grote piekbuien maar ook langere periodes zonder neerslag. Om voorbereid te zijn op de toekomst kunnen diverse maatregelen worden genomen.

Als agrariër kunt u maatregelen nemen die verdroging of vernatting tegengaan en de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater en de bodem verbeteren. Bijvoorbeeld door het aanleggen van een stuw in de sloot of door het aanleggen van peilgestuurde drainage. In Gelderland is het mogelijk om (vanuit het Deltaplan Agrarisch Waterbeheer – DAW) een ondersteunende bijdrage van 40% te ontvangen als u bepaalde maatregelen op uw bedrijf uitvoert.

De maximum bijdrage uit deze regeling is € 20.000,- per bedrijf. U kunt zelf in overleg of op basis van een bedrijfsadvies kiezen uit verschillende maatregelen uit de maatregelenlijst. De maximale bijdrage voor een advies is € 1.500,- per bedrijf. De maatregelen waarvoor subsidie is aangevraagd moeten voor 31 december 2021 zijn uitgevoerd en gedeclareerd.

Meer informatie en de maatregelenlijst vindt u op www.agrarischwaterbeheer.nl/droogte.
Vraag een vrijblijvend keukentafelgesprek aan en maak samen met ons een concreet plan voor de toekomst!

Neem contact op met Maike Hanenberg via daw@ltonoord.nl of 088- 888 66 31.

 

De partners in het Actieplan Natuurinclusieve Landbouw Gelderland willen samen werken aan een vitaal Gelders platteland, biodiversiteitsherstel en kringlooplandbouw. Het platform geeft advies, organiseert praktijkonderzoek, zorgt voor kennisdeling, innovatie, ontwikkelt nieuwe instrumenten, neemt drempels weg en brengt boeren en burgers bij elkaar.

https://www.natuurinclusievelandbouwgelderland.nl/ 

Neem contact op met Erik-Jan Bijleveld: e.bijleveld@natuurenmilieugelderland.nl, 06 3371 8399

Voor het project ‘Leerreis Nutriëntenkringloop’ is een nieuw portaal gemaakt, met kennis over mestverwaarding. Hier is veel informatie te vinden over het sluiten van kringlopen op regionaal niveau, en het gebruiken van organische reststromen voor behoud en verbetering van de bodemvruchtbaarheid.

Op deze portal vind je informatie over Mestverwaarding, Sluiten van kringlopen op regionaal niveau en Gebruik van organische reststromen ter behoud en verbetering van de bodemvruchtbaarheid.

Ga naar het portaal

Wil je met jouw bedrijf aan de slag met duurzaamheid, biodiversiteit, bodembeheer, waterkwaliteit of kringlooplandbouw en weet je niet waar je moet beginnen? Dan ben je bij het project ‘Duurzame Bedrijfsplannen’ aan het juiste adres. In dit project stellen wij voor (melk)veehouders, akkerbouwers en tuinders uit de provincie Utrecht duurzame bedrijfsplannen op over deze thema’s.

De adviseurs van de agrarische collectieven en LTO Noord gaan met je in gesprek. Zij werken een persoonlijk advies en een duurzaam bedrijfsplan op maat uit. Op basis van je vragen op het gebied van duurzaamheid en/of biodiversiteit ondersteunen wij jou bij de ontwikkeling van plannen voor je eigen bedrijf. In dit plan staan inhoudelijke adviezen, voorgestelde acties, monitoringsstrategieën en vervolgstappen.

Wil je een voorbeeld van een duurzaam bedrijfsplan inzien? Stuur dan een mail naar duurzaambedrijfsplanutrecht@gmail.com of lees meer informatie over het project ‘Duurzame Bedrijfsplannen‘.

Interesse?
Ben je agrarisch ondernemer in de provincie Utrecht en geïnteresseerd in een op maat gemaakt bedrijfsplan? Meld je dan aan bij projectleider Sjoerd Pietersen: duurzaambedrijfsplanutrecht@gmail.com of 06-50848686. Aan dit advies zijn geen kosten verbonden. Het project wordt volledig gefinancierd door de provincie Utrecht.

‘Duurzame Landbouw met Natuur Utrecht’
Het project ‘Duurzame bedrijfsplannen’ is onderdeel van het trajectplan ‘Duurzame Landbouw met Natuur Utrecht‘, een samenwerking tussen LTO Noord, de gezamenlijke Utrechtse Agrarische Collectieven, de Natuur- en Milieufederatie Utrecht en Landschap Erfgoed Utrecht. Samen werken we aan duurzame en natuurvriendelijke agrarische bedrijfsvoering in de provincie Utrecht.

Gerdien Kleijer: “Leernetwerk heeft vuurtje bij boeren aangestoken”
Recent werd het door gemeente Ede georganiseerde Leernetwerk Natuurinclusieve Landbouw afgesloten. Twaalf boeren gingen in het leernetwerk aan het experimenteren om te komen tot een duurzame, toekomstbestendige, natuurinclusieve landbouw. Programmamanager Buitengebied Gerdien Kleijer blikt terug en vooruit.

Lees verder

Tijdelijk gesloten

Vanaf 30 november kunnen veehouders en akkerbouwers aanspraak maken op gratis advies ter waarde van € 1500 via de Subsidiemodule Agrarische Bedrijfsadvisering en Educatie, oftewel Sabe. Dit kan zowel een-op-een advies als advies in studiegroepverband zijn.

De toekenning gaat op volgorde van inschrijving. Dus wie het eerst komt, wie het eerst maalt. Na aanmelding is de voucher een jaar geldig. Onderwerpen waar ondernemers gratis advies over kunnen krijgen vanuit de regeling zijn o.a. precisielandbouw, bedrijfsovername, en het emissiearm maken van de stallen. Naast deze onderwerpen kunnen ook vraagstukken op het gebied van:

• teeltsystemen en gewasbescherming,
• circulair gebruik van gewassen,
• grondstoffen en nieuwe plantaardige eiwitbronnen,
• efficiënt gebruik van reststromen,
• het opzetten van een samenwerking met andere boeren,
• of het opzetten van een neventak

bekostigd worden vanuit de Sabe-regeling.

Meer informatie via RVO

5 nieuwe indicatoren kringlooplandbouw voor toekomstbestendige sector

Boeren, tuinders, vissers en maatschappelijke organisaties staan samen voor de uitdaging om voedsel te produceren op een manier die past bij de ondernemer, het klimaat, de natuur en dierenwelzijn. Met behulp van verschillende realisatieplannen en de visie van het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit zijn er nieuwe indicatoren om de voedselproductie anders in te richten naar de principes van kringlooplandbouw. Deze indicatoren zijn erop gericht om veranderingen volledig te hebben doorgevoerd in 2030.

De grootste uitdagingen:
Onze bodem – de belangrijkste hulpbron voor de makers van ons voedsel – raakt uitgeput.
Nederland kent steeds minder verschillende plant- en diersoorten (biodiversiteit).
Nederland heeft zich verbonden aan het Klimaatakkoord. Het Klimaatakkoord maakt dat de landbouw en het landgebruik in 2050 klimaatneutraal moet zijn.
Om dit te bereiken zijn er 5 indicatoren vastgesteld met daaraan de nodige veranderingen gekoppeld. Hieronder gaan we in op de afzonderlijke indicatoren.

  1. Bemesting en voeding
    De eerste indicator heeft als doel milieu en klimaatbelastende inputs te verminderen. In het realisatieplan lees je dat er enkel kunstmest gebruikt mag worden als aanvulling op dierlijke en humane stoffen. Wat betreft voedselbronnen voor dierlijk gebruik, is de ambitie deze te halen uit gewassen en restvoedsel die door ons niet geconsumeerd worden. Ook moet er worden gekeken naar – en worden geëxperimenteerd met – alternatieve voedselbronnen, zoals insecten en andere andere eiwitbronnen. Het streven is dat 65% tot 80% van het veevoer in 2025-2030 van Europese bodem komt.

De melkveehouderij dient ‘grondgebonden’ te worden: de hoeveelheid fosfaatproductie is afhankelijk van de hoeveelheid hectare grond die de veehouderij tot zijn beschikking heeft en waar deze fosfaatproductie geplaatst wordt. De achterliggende gedachte is dat de melkveehouderij kringloopbedrijven kunnen worden. Meer informatie over grondgebondenheid vind je hier en hier.

  1. Milieu en schadelijke stoffen
    De tweede indicator is gericht op het integraal verminderen van broeikasgassen, stikstof, fosfaat, geur, fijnstof, chemicaliën en medicijnen. De stikstofproblematiek heeft laten zien hoe lastig en gevoelig dit onderwerp is. De vraag vanuit het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Voedselkwaliteit is om te blijven redeneren vanuit de collectieve belangen die op het spel staan. We kunnen niet ‘kiezen’ tussen landbouw, klimaat of natuur: we moeten het gehele pakket beschermen voor onze toekomst en die van onze nakomelingen. Op gebied van waterkwaliteit moet per liter onder de 50mg nitraat uitkomen. Voor de pluimveesector moet in 10 jaar de fijnstof uitstoot met 50% verminderd zijn. Wat betreft de broeikassen beschrijft het Klimaatakkoord dat er in 2030 een uitstootreductie moet zijn van 6Mton. De melkvee- en varkenshouderijen moeten in 2030 100% energieneutraal zijn en werken met groene stroom.
  2. Verbinding en herstel
    Door land- en tuinbouw, natuur en landschap met elkaar te verbinden geven we de natuur een kans zich te herstellen. Het doel is om in 2030 de landbouwbodem duurzamer te beheren, te zorgen dat er meer leven in de bodem zit en dat het in staat is om meer water vast te houden. De teelsystemen moeten weerbaarder worden tegen ziekten en plagen waardoor er minimaal gewasbestrijdingsmiddelen nodig zijn. Wanneer in 2030 de stikstof uitstoot met 50% teruggebracht is, zou 74% van onze stikstofgevoelige natuur van de status ‘kritiek’ ontdaan zijn. Natuurinclusieve landbouw krijgt steeds meer de voorkeur. Kortom: meer ruimte geven aan het natuurlijke gedrag van dieren en het landschap beheren om zo meer biodiversiteit te creëren.
  3. Gezond voor mens en dier
    De leefomstandigheden voor dieren moeten verbeterd worden en meer ruimte krijgen. Zo is er het ‘nee, tenzij‘-principe in het leven geroepen door het Natuur Netwerk Nederland (NNN). Natuurgebieden worden steeds meer aan elkaar verbonden, zodat dieren meer ruimte krijgen. Er mag alleen ingegrepen worden wanneer een groep dieren schade toebrengt of een negatief effect heeft op het NNN. Voor vee geldt dat een positieve leefomgeving gestimuleerd moet worden. Meer weide, minder lange afstandstransporten en door betere leefomstandigheden is er hopelijk minder medicatie nodig. Vooral antibioticagebruik moet verminderd worden.
  4. Toekomstperspectief
    De omschakeling voor boeren naar kringlooplandbouw moet aangemoedigd worden door een goed verdienmodel. Zo krijgen boeren de financiële ruimte om de nodige investeringen in verduurzaming te doen en die terug te verdienen. Een van de laatste indicatoren gaat daarom over het veroveren van een betere sociaaleconomische positie voor kringloopboeren door een combinatie van private en publieke middelen. Consumenten geven steeds meer de voorkeur aan duurzame producten waardoor de export en import ook meer gaat verduurzamen. Hiervoor heeft de Wereldhandelsorganisatie nieuwe handelsakkoorden gesloten. En als laatste dienen in 2030 verwerkingsbedrijven, groothandel, detailhandel, horeca en cateringdiensten transparant te zijn en inzicht te geven in hun prestaties op het gebied van duurzaamheid, inclusief de prijsvorming van agrarische producten.

Bekijk de indicatoren kringlooplandbouw

Bron: Groen Kennisnet

Bufferstroken met notenbomen
Een bufferstrook is de zone tussen een landbouwperceel en het ernaast gelegen oppervlaktewater met als doel het water te beschermen tegen verontreiniging door meststoffen of gewasbeschermingsmiddelen. Bufferstroken met notenbomen kunnen extra inkomsten opleveren.
Download de brochure Bufferstroken 2.0

Video Koolstofboeren
Op 31 maart organiseerde Voedsel Anders een avond over Bodem en Klimaat. Welmoed Deinum en Anne van Leeuwen zijn echte ‘koolstofboerinnen’, en delen tijdens het event hun oplossingen om koolstof te binden. Hoe gaat het verder met koolstofvastlegging in Nederlandse landbouwbodems?
Bekijk het webinar

Video Effecten van bemesting op bodem
Bekijk het webinar over de Vruchtbare bodem en de effecten van bemesting op de bodem. Georganiseerd door Vruchtbare Kringloop.
Bekijk het webinar

Video Bodembiologie: onzichtbare boerenhulp
Bekijk het webinar van Vruchtbare Kringloop over bodemleven.
Bekijk het webinar

Routes naar Kringlooplandbouw
Na drie jaar nauwe samenwerking met een tiental boeren uit de regio Utrecht-Oost zijn de belangrijkste bevindingen uit dit project gebundeld in een overzichtelijke brochure. In deze brochure lees je over het gebied Utrecht-Oost, over kringlooplandbouw, de geleerde lessen uit de tien pilots die de boeren ondernomen hebben, over de kansenkaart en de belangrijkste beleidsadviezen.
Bekijk de brochure

Onderzoek naar Effecten organische stofaanvoer op bodemkwaliteit en nitraatuitspoeling
NMI heeft in een meerjarig project van 2018 tot en met 2020 onderzocht in hoeverre de werking van de toplaag van uitspoelingsgevoelige zandgrond kan worden verbeterd door een verhoging van het organische stofgehalte en de daaraan gekoppelde functies, zonder dat dit leidt tot het overschrijden van milieunormen (nitraatuitspoeling). Het project is uitgevoerd in het kader van de Subsidieregeling Toplaag Bodem van de Provincie Gelderland. Om de onderzoeksvragen te beantwoorden is in 2018 een beknopte literatuurstudie uitgevoerd en zijn in de jaren 2018-2020 twee meerjarige veldproeven uitgevoerd. Voor de veldproeven was het doel om het effect vast te stellen van het toedienen van een aantal uiteenlopende organische meststoffen bij de in Nederland van toepassing zijnde wetgeving (situatie 2018) op bodemkwaliteit en nitraatuitspoeling.
Bekijk het Rapport

Checklists Bodemverdichting op zandgrond
Bodemverdichting vormt voor veel agrariërs een groeiende uitdaging. Geldt dat ook voor jou? Maak dan gebruik van de checklists die vanuit het project Bodemverdichting Noord-Nederland zijn gemaakt. Een hulpmiddel waarmee boer en loonwerker bodemverdichting sámen tegen kunnen gaan.

Bekijk de checklists via de website van LTO Noord

Mogelijkheden onderwerken groenbemesters
Steeds meer veehouders zetten in op een goede groenbemester. Dat draagt namelijk bij aan meer organische stof in de bodem, betere binding en nalevering van nutriënten en ook minder nitraatuitspoeling.

Het onderwerken van een grasgroenbemester kan met verschillende machines en kan ook zonder glyfosaat te gebruiken. Tijdens een demonstratie van het projecte WaterwijsBoeren begin maart testten we onder meer de schijveneg, klepelmaaier en Biomulch frees uit.

Bekijk de video en het rapport op de website van DAW

Podcastserie over Leerreis Nutriëntenkringloop
In de Leerreis Nutriëntenkringloop komen deskundigen bij elkaar om ervaringen uit te wisselen over hun kennis en projecten over mestverwaarding, de nutriëntenkringloop en wat te doen met organische reststromen. Onlangs zijn drie bijeenkomsten gehouden waarover een podcast-serie is gemaakt.

Lees meer

Resultaten Leernetwerk Natuurinclusieve Landbouw

Een belangrijke sleutel naar een duurzame toekomst is natuurinclusieve landbouw. Maar die vorm van landbouw is nieuw en een ontdekkingstocht.

Om agrariërs met grondgebonden veehouderij in hun zoektocht te begeleiden, organiseerde de gemeente Ede in 2019-2021 het ‘Leernetwerk Samenwerken aan Natuurinclusieve Landbouw in gemeente Ede/Regio Foodvalley’.

Twaalf boeren gingen samen met de gemeente op excursie om inspiratie op te doen en haalden kennis van elders. Vooral zijn ze volop aan het experimenteren geslagen. In deze folder leest u over een aantal inspirerende
experimenten.

Download hier de folder..

Mais telen zonder bemesting: hoe werkt dat?

Mais telen zonder bemesting vermindert uitspoeling, maar levert ook financieel voordeel op: geen kunstmest aankopen en drijfmest op een andere manier beter benutten. En verschil in opbrengst? Zwier van de Vegte (Wageningen UR, Vruchtbare Kringloop) verwacht van niet: bekijk de video

Bron: Vruchtbare Kringloop

TIP – Bestrijdt deze 2 plagen met kruiden en bloemen
Trips en bladluis, 2 plagen die het blad van diverse gewassen aantasten. In de zoektocht naar alternatieven voor chemische gewasbeschermingsmiddelen is het fijn dat de natuur ook een handje meehelpt in de vorm van natuurlijke bestrijders… oftewel insecten. Welke kruiden en bloemen trekken de juiste insecten aan? We vroegen het aan Tamar de Jager, Projectleider bij LTO Noord.
Lees meer


Mais telen zonder bemesting, hoe werkt dat?

Binnen Vruchtbare Kringloop Overijssel worden proeven gedaan met maisteelt zonder bemesting. Mais telen zonder bemesting vermindert uitspoeling, maar levert ook financieel voordeel op: geen kunstmest aankopen en drijfmest op een andere manier beter benutten. En verschil in opbrengst? Zwier van de Vegte verwacht van niet: Bekijk de video

Bron: VKO